ยาในกลุ่ม GLP-1 receptor agonists (GLP-1 RAs) ใช้ในการรักษาโรคเบาหวานชนิดที่ 2 และโรคอ้วนมากขึ้น ซึ่ง GLP-1 RAs ทำให้ delayed gastric emptying จึงมีผลข้างเคียงทางระบบทางเดินอาหาร เช่น คลื่นไส้ อาเจียน และปวดท้อง ซึ่งมักเกิดขึ้นช่วงเริ่มใช้ยาและจะลดลงเมื่อใช้ต่อเนื่องระยะยาว อย่างไรก็ตาม อาจมีผู้ป่วยบางรายที่เกิดผลข้างเคียงนแรง เช่น persistent vomiting หรือ gastroparesis

เนื่องจากผลของยาที่ทำให้ delayed gastric emptying จึงมีความกังวลว่าผู้ป่วยที่ได้รับยาเหล่านี้อาจมีความเสี่ยงต่อการสำลักอาหารขณะดมยาสลบ โดยในเดือนมิถุนายน ค.ศ. 2023 American Society of Anesthesiologist (ASA) แนะนำให้หยุดยา GLP-1 RAs แบบออกฤทธิ์สั้น 1 วัน และแบบออกฤทธิ์ยาว 1 สัปดาห์ก่อนการให้ยาสลบ พร้อมปฏิบัติตามแนวทางการงดอาหารก่อนผ่าตัดแบบมาตรฐาน แต่คำแนะนำนี้ได้รับเสียงวิจารณ์เนื่องจากขาดหลักฐานสนับสนุนชัดเจน

ด้วยเหตุนี้ จึงมี multidisciplinary consensus statement ใหม่ที่พัฒนาร่วมกันระหว่างหลายสมาคม ทั้งในสหรัฐและสหราชอาณาจักร รวมถึง American Association of Clinical Endocrinology (AACE) เพื่อให้คำแนะนำที่อิงหลักฐานปัจจุบันสำหรับการจัดการผู้ป่วยที่ใช้ GLP-1 RAs ทั้งในช่วงก่อนและหลังผ่าตัด รวมถึงแนวทางการงดอาหารและการบริหารยา คำแนะนำในแถลงการณ์นี้ไม่ครอบคลุมถึงผู้ป่วยที่มีปัญหาการเคลื่อนไหวของกระเพาะอาหารจากสาเหตุอื่น เช่น โรค gastroparesis หรือผู้ที่ใช้ยากลุ่ม opioid ขนาดสูง ซึ่งในกรณีเหล่านี้ควรใช้วิจารณญาณของแพทย์ในการวางแผนการรักษาก่อนผ่าตัด

สรุปคำแนะนำ

1. แนะนำให้ใช้ยา GLP-1 RAs ต่อไปในช่วง perioperative หากผู้ป่วยไม่มีอาการทางระบบทางเดินอาหารอย่างมีนัยสำคัญ (significant symptoms ได้แก่ คลื่นไส้รุนแรง อาเจียน หรือไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้ โดยไม่รวมถึงอาการแน่นท้องหรืออิ่มเร็ว) (ระดับหลักฐาน B)
2. แนะนำให้งดอาหารประเภท solid food เป็นเวลา 24 ชั่วโมง (อนุญาตให้ดื่มเฉพาะ clear liquid) ก่อนทำหัตถการที่ต้องใช้ยาสลบ ในผู้ป่วยที่ใช้ GLP-1 RAs โดยไม่มีอาการทางระบบทางเดินอาหารที่มีนัยสำคัญ (ระดับหลักฐาน B)
3. แนะนำให้งด high-carbohydrate content clear liquid (เช่น มีน้ำตาลกลูโคสมากกว่า 10%) เป็นเวลา 8 ชั่วโมง ก่อนทำหัตถการที่ต้องใช้ยาสลบ ในผู้ป่วยที่ใช้ GLP-1 RAs โดยไม่มีอาการทางระบบทางเดินอาหารที่มีนัยสำคัญ (ระดับหลักฐาน C)
4. แนะนำให้งด no- หรือ low-carbohydrate content clear liquid (เช่น กลูโคสต่ำกว่า 10%) เป็นเวลา 4 ชั่วโมง ก่อนทำหัตถการที่ต้องใช้ยาสลบ ในผู้ป่วยที่ใช้ GLP-1 RAs โดยไม่มีอาการทางระบบทางเดินอาหารที่มีนัยสำคัญ (ระดับหลักฐาน C)
5. แนะนำให้ส่งต่อผู้ป่วยที่มีอาการทางระบบทางเดินอาหารอย่างมีนัยสำคัญ (เช่น คลื่นไส้รุนแรง อาเจียน หรือไม่สามารถรับประทานอาหารทางปากได้) ไปยังแพทย์ที่สั่งยาเพื่อพิจารณาปรับแผนการใช้ยาและโภชนาการ ก่อนจะทำหัตถการแบบวางแผนที่ต้องใช้ยาสลบ (ระดับหลักฐาน E)
6. แนะนำว่าผู้ป่วยที่นอนโรงพยาบาล สามารถกลับมาใช้ยา GLP-1 RAs ได้อีกครั้งเมื่อสามารถรับประทานอาหารปกติได้ (ระดับหลักฐาน E)
7. แนะนำว่าที่แผนกผู้ป่วยนอก ควรกลับมาเริ่มใช้ยา GLP-1 RAs เมื่อสามารถรับประทานอาหารตามปกติได้ (ระดับหลักฐาน B)

อ่านรายละเอียดเพิ่มเติมที่ Perioperative management of patients taking glucagon-like peptide 1 receptor agonists: Society for Perioperative Assessment and Quality Improvement (SPAQI) multidisciplinary consensus statement (access ผ่าน ScienceDirect)